Samen praten over de dood
8-7-2020 Diana Annegarn

Het kwam als een klap in het gezicht toen mijn moeder vertelde dat ze alvleesklierkanker had en dat ze binnen een jaar kwam te overlijden. Voor het eerst wist ik geen woorden om te zeggen. Wat zeg je op zo’n moment? Het komt goed? Wat zijn troostende woorden als iemand weet dat hij of zij binnen korte tijd komt te overlijden? Ik wist dat ik alleen maar mijzelf kon zijn en ik leerde van mijn moeder wat ze nodig had.

Het is raar als je wereld van de één op andere dag op zijn kop staat. Mijn moeder had helemaal haar draai gevonden in het leven. Haar passie in een kaarsenmakerij, de lezingen die ze gaf over NHA, de rol die ze kreeg om anderen te begeleiden en op te leiden. Ze was helemaal in haar element. Ze was de hele dag bezig met ‘haar werk’. Ik noem het even zo omdat ze eigenlijk in dagbesteding zat vanwege NHA, een niet aangeboren hersenletsel als gevolg van een hersentumoroperatie. Ze wist dat ze toen tijd had gekregen en nog een kans kreeg in het leven. Die tijd heeft ze heel goed benut en was nog lang niet klaar om te gaan.

Toch was het tijd om te gaan. Eventuele behandelingen zouden niet veel uitmaken en alleen levensverlengend zijn. Haar tijd zat er op. Ik besloot er maar niet om heen te draaien en ik heb haar gevraagd hoe ze haar eind graag zou willen hebben. Daarvan leerde ik dat het goed is over de dood na te denken en na te denken hoe jij jouw eind ziet. Ik zag het als een kans om hier over na te denken aangezien ze niet heel plotseling is dood gegaan.

Ik heb dit gelijk in mijn eigen leven toegepast. Samen praten met mijn man over doodgaan en met mijn familie. Wat betekent doodgaan eigenlijk voor de ander? En voor mijzelf? Hoe zou je het graag hebben? Ervaring heeft mij geleerd dat als je hoort dat je dood gaat dat een gevoel creëert dat je het niet voor het zeggen hebt. Je voelt je machteloos, boos en teleurgesteld. Je gaat door allemaal emoties heen. Het is een proces en als je de tijd krijgt dan kun je dit heel bewust doen.

Bewust nadenken over de dood geeft je tijd om het leven hier af te ronden op jouw eigen manier. Ik ben op zoek gegaan naar de manier die bij mijn moeder past door met haar te praten, door haar te volgen en vooral te luisteren. In deze fase van haar leven was ze niet alleen. Veel mensen waren betrokken bij dit proces en het heeft veel bij mensen losgemaakt. Mensen spraken over hun eigen angsten en verdriet. Het was niet fijn om afscheid te nemen maar op deze manier afscheid nemen heeft zoveel liefde en emoties losgemaakt dat het voor iedereen in de omgeving ook helend was.

Het rouwproces wat er na is gekomen, ze overleed 3 jan 2020, ging makkelijker. Ze had de dood gekregen die ze wou en dat gaf ons rust. De dood had in dit deel van mijn leven een heel belangrijke boodschap. Terwijl mijn moeder op haar sterfbed lag hebben we haar eigen moeder van 98 uit het verzorgtehuis gehaald om afscheid te nemen. Een heel intens moment en ontroerend moment. Terwijl de volgende dag mijn oom de hand van mijn moeder vasthield op haar sterfbed terwijl hij wist dat hij de volgende was. Twee maanden na mijn moeder overleed hij ook.


Samen praten en samen beleven gaf een band maar werkte voornamelijk helende. Op het moment dat iemand van wie je houdt komt te overlijden, zoek je misschien steun en troost van deze persoon. Het roept allemaal emoties in iedereen op. Er samen over praten helpt. Maar niet iedereen is een prater. Soms lukt het niet om hier over te praten. Je weet bijvoorbeeld de juiste woorden niet. Een vriend van ons verloor een maand later zijn vader. Hij vertelde een heel ander verhaal. Ze zijn lachend de dood tegemoet gegaan. Er werd niet over gesproken er werden alleen maar grapjes over gemaakt.” Zo was hij”: zei hij. Precies de dood die bij hem past. Hij had zelf de dood tot in de puntjes geregeld waardoor nabestaande bijna niets meer hoefde te doen.

Zo was het bij ons ook. Een vriend van mijn vader, die zelf begrafenis ondernemer is, heeft hun geholpen alles te regelen. Langzaam werden we voorbereid op wat er ging komen. Mijn moeder die angst voor de dood had, want je weet tenslotte niet wat er gaat gebeuren, openden zich langzaam voor de dood die ging komen.

Mijn moeder wist dat ik met overledenen kan praten en ze wist ook dat ik over het hiernamaals kon vertellen. Maar ze heeft zich er nooit mee bezig gehouden. Ze kon het niet voelen dus voor haar was het allemaal maar vreemd. Toen ik haar vroeg of ze hier over wou hebben, vertelde ze mij dat het geen zin had. Ze kon nooit zo geloven in deze wereld zoals ik. Ik gaf haar het antwoord dat ze op dit moment geen toekomst meer heeft en deze gedachte voor haar niet te vatten was.

Als mens ben je altijd bezig met de toekomst. Je weet dat er verjaardagen komen, dat je moet werken en dat je daarin ergens naar toe wilt groeien, je weet dat je op zomervakantie en dat geeft een gevoel van ruimte en houvast. Maar als dat wegvalt heb je niets meer om naar toe te leven. Behalve naar de dood. Ik sprak met haar te fantaseren over het hiernamaals. Wie ze allemaal wou zien, wie er allemaal zijn dood gegaan. En wat ze eventueel zou willen zeggen en vragen. Welke dieren zou ze terug willen zien?

Ik vertelde haar dat fantaseren over iets wat misschien in haar ogen niet waar was, beter is dan alleen maar denken aan doodgaan. Want is dan is de dood zwaar en moeilijk te begrijpen. Als je droomt over wat er na zou komen dan heb je nog mogelijkheden. En het geeft kracht. En mocht het dan achteraf allemaal niet kloppen dan heb je op zijn minst nog een mooi eind gehad. Ze kon daar wel om lachen en samen praten we over het leven na de dood.

Ik vertelde haar over het tussengebied waar ze naar toe gaat om op te knappen. En dat daar heel veel mensen zijn die ziek zijn geweest. Maar ook dat er veel artsen zijn en dat er mensen zijn die graag haar verhaal willen horen en hier kracht uit kunnen halen. Dat ze haar dieren weer kan ontmoeten en overleden familie en vrienden. Ze opende zich langzaam voor de mogelijkheid dat er misschien meer was.

De laatste twee dagen voor haar dood waren moeilijk. Haar lichaam gaf steeds meer op en praten was niet meer mogelijk. Maar opgeven heeft ze vanaf het begin niet gedaan en wou ze op het laatst ook niet meer doen. Ik kon de frustratie in haar ogen zien, toen ze niet meer kon meepraten over haar “leven”. Ze moest nu echt gaan toelaten om te gaan. Ik vertelde haar dat ze naar binnen moest keren en gaan slapen. Het voelde duidelijk dat ze daar heen moest. Op de aarde was het klaar. De dag erna op de avond voordat ik naar bed ging voelde ik dat er iets gebeurde. Ik keerde naar binnen om op haar af te stemmen en met haar te praten. Ik zag dat ze voor een licht stond en er naar keek. Ik vertelde haar dat ze naar het licht moest gaan. En dat deed ze.

De volgend ochtend heel vroeg is ze overleden in het bijzijn van haar dochters en man. Dit is precies wat ze allemaal wou. Ze heeft gevochten maar niet verzet. Ze heeft de heling toegelaten die op het laatst plaatsvond. Ik besprak met haar stukken over het verleden waarvan ik voelde dat ze dit op mocht lossen zodat ze vredig kon overgaan. En zo ging het ook. Heel vredig.

De dood waarbij je tijd krijgt om afscheid te nemen was een heling. Toen ik hoorde dat ze dood ging was ik nog niet klaar. De dag dat ze dood ging wel. We hadden allemaal samen toegewerkt naar het eind. We hebben het samen gedaan. Mijn vader, mijn zus, mijn moeder en ik we waren een team. Iedereen heeft zijn eigenheid laten zien en ineens werden onze verschillende karakters duidelijker dan ooit. Niet omdat we ons aan elkaar stoorde maar omdat we voelde dat onze verschillen precies was wat mijn moeder op het eind nodig had. Ieder had zijn eigen taak en rol bij haar dood en dat heeft een hele diepe band gecreëerd. Op het einde loste dit alle onverwerkte stukken tussen ons op.

Ik hoop dat iedereen, die de kans krijgt, de dood op een bewuste manier wil ervaren en beleven. Samen praten over de dood is helend. Ik weet uit ervaring dat dit na de dood ook kan en soms als mensen in dit leven geen prater zijn werkt dat na de dood beter. Zeker voor de verwerking van nabestaanden. Maar als je de kans krijgt om dit tijdens het leven te doen dan werkt dat helend en helpt je het rouwproces makkelijker te beleven.

Verdriet is niet te voorkomen maar wel te verzachten. Iedereen heeft recht om dood te gaan op eigen wijze. Bewust omgaan met de dood gaan helpt hierbij.



 









     



 
Ik heb mijn praktijk in Harderwijk en combineer mijn werkt met het gezinsleven thuis.

Maandag: Ochtend tot 12 uur of avond vanaf 19.00 uur
Dinsdag: Ochtend tot 12 uur of avond vanaf 19.00 uur
Woensdag: Ochtend tot 12 uur of avond vanaf 19.00 uur
Donderdag: Ochtend tot 12 uur of avond vanaf 19.00 uur
Vrijdag: Ochtend tot 12 uur of avond vanaf 19.00 uur

Skype contacten
Het is mogelijk een sessie via skype te ontvangen. Ook uit het buitenland kun je contact opnemen. Een consult in het Engels is mogelijk.







Bedankt dat je voor me bent geweest. Bedankt dat je met je zuiverheid mijn leven hebt bekroond. Bedankt dat je mijn leven aan mij hebt teruggegeven. Je hebt duidelijk een ‘nieuwe begin’ gestart bij mij. Een nieuwe begin waarin heel veel positiviteit, harmonie, liefde en licht is; bedankt dat je mijn leven op deze manier hebt geraakt.
Ik weet niet of deze woorden genoeg zijn om te vertellen wat voor impact je hebt op mijn leven, maar dit zijn de eerste woorden die bij mij zijn opgekomen.  

T. uit D.








   


 
Locatie
Harderwijk

Belangrijke links
Contact
Privacy verklaring
Werkwijze
Klachtenregeling
Wat gebeurt er tijdens een sessie?
CAT behandelovereenkomst
Disclaimer


Volg mij op facebook en youtube

  Openingstijden:
Ma t/m vrij van 9.00 uur tot 12.00 uur en 19.00 uur to 22.00 uur.


Mijn andere websites:
www.sterrenmensen.nl

www.hetholistischefamiliehuis.nl
www.kernkind.nl

BTW en KVK
KVK 08141678
BTW
NL 1929.67.137. B01